The paper examines the current state and the possibilities of using contemporary approaches and tools in HelpDesk systems development with the aim to examine its disadvantages. Disadvantages are accurately analyzed and the paper gives clear guidance how to eliminate them. It has been noticed that current design and development approaches have their own advantages and disadvantages. The application of the unified approach that combines the best individual characteristics of the existing approaches enables development of an automated HelpDesk system that is capable of expanding its own expertise. By combining unified aspect approach with the zero tolerance model driven approach, a new innovative approach to the development of a wide range of expert systems is obtained. This innovative approach is characterized by the highest possible degree of modularity. The application of the aforementioned approaches has also enabled expansion and improvement of the existing expert systems used for servicing numerous companies operating in various fields of business.

Тржиште малопродаје у Републици Српској једно је од најбрже растућих тржишта у последњих двадесетак година. То није случај само у Републици Српској и окружењу, већ и широм свијета. Доказ за то представља раст ланаца маркета, мегамаркета, тржних центара и других специјализованих малопродајних објеката. Много је лакше остварити раст на тржишту, а тиме и пословни успјех, него задржати конкурентност на изузетно пробирљивом и релативно доброснабдјевеном тржишту, какво је малопродајно тржиште Републике Српске. Један од начина задржавања конкурентности и истовременог раста је унапређење продаје којим продавци разним инструментима стимулишу потрошаче како би куповали производе из широког асортимана властите понуде.Циљ овог истраживања је управо да се утврди како и на који начин унапређење продаје утиче на понашање потрошача у куповини. Цјелокупно истраживање заснива се на потврђивању постављених хипотеза, а добијени резултати се могу користити у даљем истраживању и доказивању како инструменти унапређења продаје утичу на понашање потрошача.

Pojava međunarodnih otmica djece nije novijeg vijeka, iako je termin „otmica“ relativno novijeg datuma. Proučavanjem antičkih pravnih izvora (rimsko pravo, prava u antičkoj Grčkoj, prava u Mesopotamiji, itd.) mogu se pronaći pravni fragmenti koji govore o roditeljima koji svoje dijete „odvedu“, roditeljima koji svoje dijete „zadrže“, roditeljima kojima dijete „pripadne“ i sl. Međunarodne otmice djece, odnosno protivpravno odvođenje djeteta iz jedne države u drugu, predstavlja problem kojiza sobom povlači niz otvorenih pitanja blisko povezanih sa ličnošću djetata, dok pravno gledano, takva pojava dovodi do sukoba zakona i nadležnosti između različith država, odnosno države djetetovog uobičajnog boravišta i države u koju je dijete nezakonito odvedeno. Države kroz prizmu instituta međunarodnog privatnog prava, uključujući i dostignuća Haške konvencije o građansko-pravnim aspektima međunarodnih otmica djece, nastoje doći do najboljih rješenja kojima se reguliše sukob zakona i nadležnosti između država.

U radu opisujemo, prvi put na ovim prostorima, psihološke profile aktera mobinga u vojnoj sredini. Akteri mobinga u vojnoj sredini su nešto specifičniji profili ličnosti nego u civilnom sektoru. Do sada se uglavnom govorilo o moberu i žrtvi mobinga. Mober je psihopatske strukture ličnosti i najčešće je na komandnom formacijskom mjestu, ali to nije pravilo. Žrtva mobinga je najčešće na nižem formacijskom mjestu u vojnoj hijerahiji i uglavnom su to potčinjeni članovi kolektiva.Žrtve su u najvećem broju slučajeva, među najsposobnijim, najstručniji u okviru formacijskog mjesta i svog VES-a1. Motivisani su za vojni poziv i imaju visok motiv za postignućem. Vole svoj posao i reaguju na stimulativne mjere. To su starješine koje izazivaju zavist kolega, pošteni, koji se strogo drže vojnih propisa. U svom radnom vijeku su, zbog svojih rezultata, više puta nagrađivani i pohvaljivani. Na povjerenim poslovima i radnim zadacima, ispoljavaju pedantnost u radu, poštuju rokove izvršenja zadataka, striktno se drže vojnih propisa, inovacija u radu i samoinicijativnosti. Posebno je interesantan još jedan profil, koji spada u aktere mobinga, a koji do sada nije spominjan u teoriji i praksi: to su imitatori mobera. Oni predstavljaju „sigurnosni kordon“ mobera, grupu za podršku. Uglavnom su to, psihološki gledano, jednostavne strukture ličnosti. Kada uđu u „posao imitatora“, tada često svoja zapažanja prevode na jezik sopstvenog interesa. Njima se dozvoljavaju povremena odstupanja u vojničkom ponašanju. Među imitatorima mobera ima starješina, koji su u prošlosti imali vojničkih „grijehova“, tako da ih mober zaista „drži u šaci“. Rad je koristan za vojne psihologe, a naročito starješine na komandnim pozicijama, koji na osnovu iznijetih činjenica, mogu lako da prepoznaju aktere mobinga u vojnom kolektivu i da na osnovu tih saznanja preduzmu adekvatne mjere prevencije.

The substantial advantage of 3D printing is the ability to fabricate complex shapes objects from liquid molecules or powder grains which joins or solidifies using computer design files (CAD) to produce a three-dimensional object with material being added together layer by layer. This process is considered as an industrial technology. The most-commonly used 3D printing procedure is a material extrusion technique called fused deposition modelling. The producers of 3D printers have already developed prototypes for education purposes. The importance of the incorporation this printing method in schools is the fact. The learning experience for digital media is becoming a priority in school education. The practical application of this technique can be incorporated into a wide variety of school subjects to simplify the sophisticated theoretical concepts. 3D printing is the example of cooperation within material science and mathematics but this platform is very often not supported by the high school curriculum, but latest trends propose different approaches and make education close to the science achievements and contemporary life. Building lessons plans and project could help students to learn more contemporary achievement in this field. It is new trend to support enthusiastic teachers who want to implement this method of additive manufacturing in education. This paper provides an overview of 3D printing methods and highlights the possibility of their implementation in educational techniques.

U radu će biti izvršena komparativna analiza vodećih ERP sistema otvorenog koda. Na početku će biti opisan pojam ERP sistema otvorenog koda, prednosti i nedostaci u odnosu na vlasničke ERP sisteme sa aspekta fleksibilnosti, cene proizvoda, troškova održavanja i korisničke podrške. Biće izvršena analiza faktora koji imaju uticaj na opredeljenje za ERP sisteme otvorenog koda i komparacija četiri rešenja - Compiere, ADempiere, Odoo i Openbravo. Za svaki od njih biće prikazane funkcionalnosti, korišćene tehnologije, prednosti i nedostaci upotrebe. Nakonprikaza svakog od rešenja biće izvršeno njihovo poređenje po različitim kriterijumima sa ciljem olakšavanja procesa odlučivanja i odabira optimalnog ERP sistema. Neki od kriterijuma poređenja biće funkcionalnosti, korišćena tehnologija, cena proizvoda, troškovi održavanja, korisnička podrška i kastomizacija. Na kraju rada biće iznet zaključak kao sumarni rezultat istraživanja.

Upravljanje bankarskim resursima je složeno i zavisi od više faktora. Stoga pojedinačni faktor, bez obzira koliko bio značajan, nije dovoljan da se racionalno upravlja ovim resursima. S obzirom da su resursi banke različiti i da ih sve nije moguće, niti potrebno držati pod kontrolom, banka se obično koncentriše na njihove najznačajnije kategorije. S tim u vezi banka mora prvo da definiše poslovnu politiku kao sredstvo za ostvarivanje postavljenih ciljeva, budući da njih nije moguće ostvariti ako se racionalno ne upravlja bankarskim resursima. Osim internih faktora, bankamora da respektira makroekonomske okolnosti i institucionalni okvir monetarne politike i faktore koji djeluju na fokusiranom tržišnom segmentu. Poslovna politika banke mora biti prilagodljiva i efikasna, ali i da odražava stabilnost, što podrazumijeva da se poštuju faze u njenom donošenju i da se pravilno kvantificiraju unutrašnji faktori, a vanjski anticipiraju. S obzirom da su veličina banke i geografski obuhvat primarnih plasmana, organizacija, planiranje i drugi elementi poslovanja u ingerenciji nosilaca upravljanja bankarskim resursima, oni su sa internog aspekta posmatrano ključni elementi za definiranje poslovne politike banke.

This article discusses the properties of concrete composite materials based on their contexture. Systematic and interactive approaches are required in order to achieve optimal material properties in the preparation of composite materials. In order to predict the physical and mechanical properties of each component of the composite material but also as a whole, its optimization, not only the mechanical but also the material properties under different working conditions, requires a combination of different methods and technologies. The advantage of each composite is its specific properties that cannot be achieved by any component of the composite material alone. The strength of the materials based on polymer concrete mixtures can be compared to the strength properties of metals. On the other hand, this material has elastic properties which give the material a high degree of flexibility. When compared to conventional materials, the value of polymer composites is assessed not only in terms of excellent mechanical properties but also in terms of their low weight and cost. The aim of the paper is to describe the advantages and disadvantages of composites based on polymer concrete mixtures.

Polymeric materials are commonly used for many purposes in Tissue Engineering Applications. In particular, they are used as scaffolds which are specially prepared in cell growth studies as well as drug loading and release systems. In drug delivery and controlled release systems functional, scaffolds are widely used in order to send the drug to its target region. On the other hand, in cell growth systems patterned polymeric scaffolds are prepared and used to allow the cells to grow at a certain region with a particular form. For this purpose, different techniques are used for the adhesion of cells onto the material surfaces. In this study, patterned scaffolds from various polymers as Polymethylacrylate (PAM), Polystyrene (PS) and polyvinylchloride (PVC) were prepared using micro contact printing with the soft Lithographic Technique. The prepared materials were morphologically analyzed and cell growth was followed by using electron scanning microscope (SEM). Poly (dimethylsiloxane) (PDMS) molds were prepared in different shapes and used as stamp materials to transfer the designed patterns. The cell growth on these patterned surfaces was followed after seeding L929 mouse fibroblasts cells. Neutral Red Uptake Assay was applied to observe cell growth. The cell growth experiments showed that the cells were attached to the patterned surfaces and a significant increase in cell growth on the surfaces were observed.

Razvojem informatičkih tehnologija, potreba za prenosom podataka zahtijevala je konstantno širenje kanala za prenos podataka i komunikaciju. Širenje interneta dovelo je do integracije različitih komunikacijskih servisa kao što su npr. video komunikacija, radio, TV. Samim time se generisala i velika količina podataka. U početku su prenosni mediji bili bakreni kablovi koji su podržavali prenos relativno malog prometa, dok u današnjici sve veću ulogu preuzimaju optički kablovi. Namjena optičkih komunikacijskih sistema jeste prenos signala velikim brzinama na velike udaljenosti, putemoptičkih veza. Za razliku od aktivnih komponenti koji se nalaze na strani operatera, korisnik kako bi uspostavio optičku mrežu, zahtijeva samo pasivne elemente. Razvoj optike doveo je do podjele udaljenosti postavljanja optičke topologije, tako se je pojavio FTTx.